🔹 Nakit Esası Nedir?
Nakit esası, gelir ve giderlerin nakit olarak tahsil edildiği veya ödendiği anda muhasebeleştirilmesi esasına dayanır.
Bu yöntemde işlemler, hizmetin verildiği veya malın teslim edildiği tarihe değil, paranın el değiştirdiği ana göre kayda alınır. Özellikle küçük işletmeler ve bazı kamu kurumları tarafından tercih edilir.
❌ Nakit Esası Ne Değildir?
• Tahakkuk esası değildir; zamanlama paraya bağlıdır, hizmetin gerçekleşmesine değil.
• Ticari bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için geçerli değildir; onlar tahakkuk esasını kullanmak zorundadır.
• “Fatura kesildi, gelir kaydı yapılır” mantığıyla çalışmaz; ancak ödeme yapılırsa kayıt alınır.
• Herkes için geçerli değildir; belirli mükellef türleri için uygundur.
❓ Karıştırılanlar
• “Fatura kesince gelir oluşur” – Hayır, nakit esasına göre tahsilat olmadıkça gelir yazılamaz.
• “Vergi doğar mı?” – Ancak ödeme yapılırsa vergi doğar.
• “İşlem yapıldıysa kayda alınmalı” – Hayır, nakit girişi/çıkışı gerçekleşmeden kayıt yapılmaz.
🧠 Uygulama Örneği
Yahya Bey’in şahıs işletmesi, 15 Mayıs’ta bir danışmanlık hizmeti verdi, ancak ödeme 5 Haziran’da yapıldı.
Nakit esasına göre defter tutan biri olarak, bu geliri Haziran ayında muhasebeleştirdi. Çünkü paranın fiilen işletmeye girdiği tarih esas alınır. Bu yöntem, basit usul mükellefler için uygundur.
📎 vergimerkezi.com.tr – İstanbul Mali Müşavir ve Vergi Danışmanlığı
📎 umutakpinar.com – Uzman Destek ve Mali Strateji
Kaynaklarımız
