🔹 Tahakkuk Esası Nedir?
Tahakkuk esası, gelir ve giderlerin nakit hareketine bakılmaksızın, gerçekleştiği dönemde muhasebeleştirilmesi ilkesidir.
Yani bir gelir elde edildiğinde ya da bir gider doğduğunda, ödeme yapılmasa bile ilgili dönemin kaydına alınır. Bu esas, dönemsellik ilkesinin bir uzantısıdır ve doğru finansal tablo sunumunu sağlar.
❌ Tahakkuk Esası Ne Değildir?
• Nakit esası değildir; ödeme ya da tahsilat zamanı değil, işlem tarihi esas alınır.
• Sadece kamu sektörüne özgü değildir; ticari işletmelerin tamamı için geçerlidir.
• Giderin ödenmesiyle ilişkilendirilmez; hizmetin alındığı dönem dikkate alınır.
• Faturası kesilmeyen işlem tahakkuk ettirilemez diye düşünülmemeli; gerçekleşmiş işlem yeterlidir.
❓ Karıştırılanlar
• “Tahakkuk = Tahsilat” – Hayır, tahakkuk işlemidir, tahsilat sonradan olabilir.
• “Tahakkuk edince vergisi ödenir mi?” – Evet, vergi tahakkuka göre doğar.
• “Nakit akışı yoksa kayıt da yok” – Bu yalnızca nakit esasına göre muhasebede geçerlidir.
🧠 Uygulama Örneği
Melike Hanım’ın firması, 25 Mart’ta 50.000 TL’lik hizmet verdi. Fatura 1 Nisan’da kesildi, ödeme 30 Nisan’da geldi.
Tahakkuk esası gereği, bu gelir Mart ayına kaydedilir. Çünkü hizmet Mart ayında verilmiş, gelir o dönemde doğmuştur. Bu sayede finansal tablolar, gerçek dönem kârlılığını yansıtır.
📎 vergimerkezi.com.tr – İstanbul Mali Müşavir ve Vergi Danışmanlığı
📎 umutakpinar.com – Uzman Destek ve Mali Strateji
Kaynaklarımız
